Nederlands
English

De geschiedenis van de Wallen

De Wallen zijn het oudste deel van de stad Amsterdam, en in het midden daarvan staat het oudste gebouw van Amsterdam: De Oude Kerk. De stad dateert uit de 13e eeuw en kreeg stadsrechten in de 14e eeuw.

Amsterdam werd al snel een belangerijke havenstad, mede door het succes van de VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie) die in specerijen handelde in de 17e, 18 en 19e eeuw. Het succes van deze ondernemingen zou in begin 17e eeuw resulteren in de oprichting van de aller eerste handelsbeurs, de huidige Amsterdam Exchange (AEX), aan de rand van de Amsterdamse Wallen.

Prostitutie dateert al terug naar het begin van Amsterdam, toen zeelieden Amsterdam bezochten en op zoek waren naar vermaak vlakbij de haven, waar nu het Centraal Station van Amstedam ligt. In die tijd waren er veel vrouwen in deze buurt die getrouwt waren met een zeeman wedewuwe geworden, als gevolg van het feit dat destijds slechts 1 op de 3 zeelieden de zeereis overleefde. Om zichzelf en de kinderen te kunnen onderhouden begonnen deze weduwen dan ook vaak gezelschap aan te bieden aan de zeelieden die aan kwamen in Amsterdam in ruil voor geld, aangezien de kerk het niet toe liet om een tweede keer te trouwen.

Als sinds de 15e eeuw is er prostitutie gesignaleerd op de Wallen in Amsterdam. Het eerste bordeel in Amsterdam dateert al uit 1675, en samen met de vele kroegen en herbergen op de Wallen, alsmede de vele prostituees die daar hun diensten aanboden, werden de Wallen al snel wereldwijd bekend vooral onder zeelieden.

In 1570 werd prostitutie voor het eerst illegaal in Nederland, alhoewel dit niet heel erg strict gehandhaafd werd. Af en toe deed de politie invallen in bordelen, en werden prostituees gearresteerd en verbannen van de stad, of in het 'Spinhuis geplaatst', waar deze vrouwen wol moesten spinnen om hen te 'rehabiliteren'.

In 1795 viel Frankrijk ons land binnen, en omstreeks 1809 veranderde daardoor het prostitutiebeleid. Prostitutie werd legaal en de bordelen werden strikt gereguleerd. Toen de Fransen Nederland verlieten in 1813 bleek er echter veel verdeeldheid onder de steden over dit nieuw beleid. Enkele steden besloten bordelen te verbannen uit hun stad, en steeds meer steden volgde dat voorbeeld.

Aan het eind van de 19e eeuw tot omstreeks 1920 was de Wallen compleet vervallen. In 1911 besloot de overheid om een landelijke bordeelverbod in te stellen, waardoor prostituees gedwongen werden om op straat te werken. Rond 1930 verbood de politie prostituees om nog langer op straat te werken in Amsterdam. Prostituees mochten echter wel in hun huiskamer werken, als zij de gordijnen zouden sluiten. Om klanten naar binnen te krijgen werd het toegestaan om het gordijn een klein beetje te openen en te kloppen op het raam.

In de jaren die volgde gingen de gordijnen waar de prostituees werkte steeds verder open. En rond de '50 en '60 begon prostitutie weer toe te nemen op de Wallen. Steeds meer vrouwen begon seks aan te bieden van achter de ramen, en gebruikte rode lampen om de aandacht van de klanten te trekken. Rond de jaren '70, '80 en '90 werd de kleding van de prostituees steeds schaarser, waardoor er uiteindelijk alleen nog maar kleine lingerie setjes overbleven.

In het jaar 2000 besloot de Nederlandse overheid om het bordeelverbod op te heffen, waardoor bordelen gelegaliseerd werden. Alle raambordelen op de Wallen kregen een vergunning van de gemeente, om op deze manier de bordelen te reguleren. De prostituees moesten zich verplicht inschrijven bij de Kamer van Koophandel als ZZP'er, en moesten als zelfstandige dan een raam huren van de kamerverhuurder die een vergunning hadden gekregen.

In 2007 besloot de gemeente Amsterdam om te beginnen met een stadsvernieuwingsproject op de Wallen onder de naam Project 1012. Om de Wallen 'schoon te vegen' werd er besloten dat veel van de prostitutieramen gesloten moesten worden. In totaal zijn er bijna 100 ramen gesloten door dit project. Tegelijkertijd richtte dit project zich ook op het sluiten van coffeeshops, smart- en growshops, en om die te vervangen met wat zij noemde 'hoogwaardige ondernemingen'.

In 2015 kwamen de prostituees in opstand tegen Project 1012, en werd er een grote demonstratie gehouden tegen het sluiten van ramen op de Wallen, de grootste demonstratie van prostituees in Nederland ooit. Samen met bijna 300 prostituees liep het protest naar de Stopera, alwaar zij de burgemeester vroegen om te stoppen met het sluiten van ramen, omdat het prostituees zou dwingen om illegaal te gaan werken waar het minder veilig zou zijn.

De gemeente is nog steeds van plan 37 ramen te sluiten op de Wallen onder Project 1012. Tegelijkertijd heeft de gemeente 14 ramen weer geopend die voorheen gesloten waren door dit project, waar sekswerkers zelf de baas zouden zijn, onder de naam My Red Light. De 14 nieuwe ramen gingen open in mei 2017, terwijl de 37 nog te sluiten ramen dicht moeten zijn rond eind 2018.

Vandaag de dag zijn er op de Wallen nog 292 ramen resterend en is de Wallen de beroemdste rosse buurt ter wereld. Prostitutie is legaal en bordelen worden gereguleerd.
De politie loopt er regelmatig rond voor de veiligheid, en in veel straten hangen camera's ter beveiliging, waardoor dit één van de veiligste buurten van Amsterdam is geworden.

Naast de vele raambordelen zijn er ook veel sekswinkels, is er erotisch entertainment en zijn er strip clubs. Daarnaast zijn er in de buurt veel café's en bars te vinden, en natuurlijk coffeeshops waar men kan genieten van een joint, alsmede enkele smart- en headshops waar vooral veel toerisen zogenaamde 'paddo's' kunnen kopen.

Maar naast alle entertainment voor volwassenen, is de Wallen ook een buurt waar veel mensen wonen, studeren en werken. Gecombineerd met de eeuwen oude grachtenpanden en zijn lange geschiedenis, is de Wallen een unieke plek op de wereld die iedereen tenminste 1 keer in zijn leven moet bezoeken!

Leer meer over de Wallen tijdens onze rondleidingen.

Reserveer nu!

De Oude Kerk rond 1670

Het bed van een prostituee in de Sint Antoniesbreestraat in 1919

Prostituees in de Trompettersteeg in 1968

Politie passeert prostituees rond 1993-1996

Prostituees protesteren tegen het sluiten van ramen in 2015

De Wallen in Amsterdam vandaag de dag